Programı Derleme ve Çıkarma

Arduino’da Programı Derleme ve Çıkarma

Arduino dünyasında kodlarımızı yazdıktan sonra bunların fiziksel karta ulaşması ve çalışması için iki kritik süreçten geçeriz: Derleme (Compile / Verify) ve Karta Yükleme (Upload).

Arduino IDE’de program kodlarımızı yazdıktan sonra kart takılıyken “sağa ok” işareti olan butona tıkladığımızda programımız otomatik olarak derlenerek karta yüklenir. Bu buton derleme ve karta yükleme işini yapar. “Tik” işareti olan buton ise sadece derleme işini yapar, karta yükleme yapmaz.

Bilgisayarınızda yazdığınız Arduino kodları (C/C++ tabanlı metinler), doğrudan elektronik kartın anlayabileceği bir dil değildir. Derleme, yazdığınız bu insan dostu kodların, Arduino'nun işlemcisinin çalıştırabileceği makine diline dönüştürülme sürecidir. Derleme sırasında kodunuzda eksik bir noktalı virgül, yanlış yazılmış bir komut veya tanımlanmamış bir değişken olup olmadığı kontrol edilir. Karta henüz hiçbir şey göndermeden, kodunuzda mantıksal veya yazılımsal bir hata olup olmadığını anında görmenizi sağlar.

Derleme işlemi başarıyla tamamlandıktan ve hiçbir hata alınmadıktan sonra, üretilen makine dilindeki dosyanın (HEX dosyası) bilgisayardan alınıp USB kablosu aracılığıyla Arduino kartının hafızasına (Flash Bellek) aktarılması sürecidir. Kodun Arduino kartına kalıcı olarak kaydedilmesini sağlar. Yükleme bittikten sonra USB kablosunu çıkarsınız ve karta harici bir pil bağlasanız bile kod çalışmaya devam eder.

Diğer bir konu da Arduino kodlarını fiziksel bir karta yüklemeden önce test etmek, hatta hiç elinizde Arduino kartı bulunmadığında bile, simülasyon programlarında Arduino kodlarını test edebilirsiniz. Arduino IDE'de yazdığınız kodları Taslaklar 🡪 Derlenmiş binary’i çıkar kısmına tıkladığınızda, Arduino arka planda makine diline çevrilmiş .hex uzantılı özel bir dosya üretir ve bu dosyayı program dosyasının bulunduğu klasöre kaydeder (ya da pencerenin altındaki konsoldan nereye kaydettiğini görebilirsiniz). Bu dosya, Arduino'nun işlemcisinin doğrudan okuyup çalıştırabildiği saf ikili kodların derlenmiş halidir. Derlenmiş binary’i çıkardığınızda Arduino kartınız bilgisayara takılı olsa bile kodlar kartınıza yüklenmez. Sadece .hex uzantılı dosya üretilir. Bunu da örneğin Proteus’ta Arduino’yu simüle etmek için kullanabilirsiniz. Şöyle:

• Simülasyon programını açın (örn: Proteus), çalışma alanına sanal bir Arduino kartı (örn: Arduino Uno) ve devreye ait LED, direnç, sensör gibi diğer elemanları ekleyip bağlantılarını yapın.

• Simülasyondaki Arduino kartının üzerine çift tıklayarak özellikler (Properties) penceresini açın. Burada "Program File" butonuna tıklayarak bilgisayarınızda oluşan o .hex dosyasını seçin.

• Programdaki "Play" (Çalıştır) tuşuna bastığınızda, sanal kart gerçek bir kart gibi çalışmaya başlar ve kodunuz simülasyon ortamındaki devre üzerinde koşturulur.

Yanlış yapılan bir bağlantı (örneğin kısa devreler) gerçek kartları ve sensörleri yakabilir. Simülasyonda ise hiçbir risk yoktur. Elinizde henüz bir sensör veya motor yokken bile kodunuzun mantığını yazıp test edebilirsiniz. Kodun nerede takıldığını veya devredeki mantık hatasını ekranda anında gözlemleyebilirsiniz.

Not: Tinkercad gibi bazı modern web tabanlı simülasyonlar arka planda HEX dosyasıyla uğraşmanıza gerek kalmadan doğrudan Arduino kodunuzu yapıştırmanıza izin verir; ancak masaüstü profesyonel yazılımlar için HEX dosyası kullanımı şarttır.